وَجْه الله هستيم ، و يا آنچه را كه در بعضى از زيارتها وارد است كه : السَّلَامُ عَلَى اسْمِ اللَّهِ الرَّضِىِّ و نظائر اين كلمات ؛ يا از قبيل مَجازات و كنايات هستند ؛ و يا اشاره مىباشد به معانى ديگر صحيحى كه بلند مرتبه است . و مراد از آنها اين خُزَعْبِلات و درهم‌بافتگىهاى سفيهانه نيست همان‌طور كه در كتابهاى مفصَّله با شرح طولانى ذكر شده است . » « 1 » شيخ أحمد احسائى ، بدون استاد وارد در مسائل فلسفيّه شد و گمراه شد بارى ! شيخ احسائى مردى عالم و زاهد بود ؛ ولى به نظر حقير كه از مجموعهء مطالعات بدست آمده است ، علّت انحراف عقيدتى او دو چيز بوده است : اوّل آنكه وى حكمت نياموخته بود و فلسفه نديده بود ، آنگاه با اتّكاء به فهم نقّاد و ذهن بُرندهء خود در صدد برآمد خود به خود و بدون استاد ، كتب حكمت و فلسفه را مطالعه كند و از جهان اسرار و رموز عالم ربوبى و فلسفهء اولى و ماوراء مادّه مطّلع گردد . دوّم آنكه براى وصول به اهداف عاليهء عرفانيّه و مكاشفات ربّانيّه نيز بدون تربيت و تعليم استاد ، به رياضتهاى شاقّى اشتغال پيدا نمود . اين دو امر مهمّ موجب آن شد كه هم در آراء و مسائل فلسفيّه به خطا رود ، و هم در مكاشفات خود از دستبرد مكاشفات شيطانيّه مصون نبوده و نتوانسته باشد جميع مدرَكات و مشاهداتش رحمانى شود ؛ با آنكه هم در حكمت نظرى و هم در عرفان عملى ، شرط اوّل و نخستين گام را استاد كامل و مربّى على الإطلاق به شمار آورده‌اند . لهذا فرمايش حضرت امام سجّاد زين العابدين عليه السّلام را از نظر دور

--> ( 1 ) « جَنّةالمأوَى » طبع تبريز ، مطبعهء شركت چاپ ؛ تعليقهء آية الله قاضى ( ره ) ص 115 تا ص 117